Jesień na talerzu
Jesień to piękna pora roku, która ma swój urok. Kolory, które królują to pomarańcze, brązy, ciemna zieleń, żółty, czerwony, bordowy, fiolety. Nie tylko to widać w modzie, ale i też na talerzu. Jest to czas zbiorów grzybów, z których możemy zrobić pyszne potrawy lub zamarynować, albo zasuszyć.
Smaki jesieni
Pora jesieni charakteryzuje się zimnem, a nasze ciało przygotowując się na czas zimy, zaczyna gromadzić ciepło. Najbardziej wskazane są ostre, słone i lekko słodkie smaki. W trakcie deszczowych dni należy uwzględnić w diecie także gorzkie i cierpkie smaki.
W tym okresie korzystamy z bogactwa rodzimych zbiorów warzyw i owoców m.in. dynia, z której można przyrządzić zupy i sosy oraz dodawać do ciast. Zaleca się również spożywanie większej ilości ryżu, orkiszu, kukurydzy, gryki i jęczmienia.
Przyprawy jesienne:
Walory smakowe dań przyrządzanych o tej porze roku powinny podkreślić takie przyprawy - odpowiednie odżywianie ma ogromne znaczenie dla naszej odporności podczas jesiennej oraz zimowej pory.
Sezonowe warzywa i owoce jesienne
Poniżej przedstawiam listę sezonowych warzyw i owoców wraz z ich właściwościami zdrowotnymi:
Bakłażan
Ma właściwości detoksykacyjne, poprawia przemianę materii, zapobiega chorobom układu krążenia, obniża poziom cholesterolu.
Burak
Wspaniały środek krwiotwórczy, zapobiega anemii, wspomaga leczenie białaczki. Zawarte barwniki to silne przeciwutleniacze.
Brokuł, brukselka, jarmuż
Wykazują właściwości antynowotworowe dzięki zawartości sulforafanu - silnego przeciwutleniacza.
Cebula
Zawiera silne substancje bakteriobójcze. Bogata w fosfor, magnez, siarkę, cynk oraz krzem, wzmacniające odporność.
Cukinia
Łagodne w smaku, lekkostrawne warzywo. Zawiera potas, żelazo, magnez oraz witaminę C, K, PP i B1, beta karoten.
Czosnek
Bogaty w związki flawonoidowe, aminokwasy, saponiny, witaminy (B1, B2, PP, C, A) oraz liczne sole mineralne.
Dynia
Wysoka zawartość witaminy A, witamin z grupy B, E, K oraz potasu, żelaza, wapnia. Działa odtruwająco i reguluje przemianę materii.
Kukurydza
Zawiera 60-70% skrobi, sporo błonnika, białko, witaminy z grupy B, D, E, K oraz prowitaminę A.
Fasolka szparagowa
Zielona zawiera więcej witaminy A i kwasu foliowego, żółta jest bogatsza w potas i fosfor. Zalecana w ciąży i przy cukrzycy.
Grzyby
Bogate w cenny błonnik, poprawiają perystaltykę jelit. Niektóre gatunki zawierają beta-glukany stymulujące układ immunologiczny.
Marchewka
Bogate źródło beta-karotenu (prowitaminy A) - jednego z bogatszych źródeł tej substancji.
Papryka
Źródło witaminy C - zawiera jej więcej niż cytryny. Witamina nie ulega zniszczeniu podczas obróbki kulinarnej.
Pietruszka
Nać doskonale wzmacnia - zawiera żelazo i witaminę C (więcej niż cytrusy). Wpływa korzystnie na wzrok i cerę.
Pomidor
Zawiera likopen - najsilniejszy antyutleniacz z grupy karotenoidów.
Szpinak
Wykazuje właściwości antynowotworowe i chroni przed miażdżycą dzięki beta-karotenowi, witaminie C i luteinie.
Seler
Zawiera naturalną witaminę B kompleks, w tym kwas foliowy i witaminę PP. Ciemnozielone łodygi są bogate w beta-karoten.
Ziemniaki
Dostarczają niemal wszystkie witaminy - najwięcej witaminy C. Zawierają też witaminy A, B1, B2, B3, B6 i PP.
Gruszki
Mogą zapobiec rozwojowi nadciśnienia. Zawierają dużo potasu obniżającego ciśnienie krwi.
Jabłka
Dzięki zawartości błonnika oraz flawonoidów regulują pracę jelit, chroniąc przed zaparciami i rakiem jelita grubego.
Winogrona
Zawdzięczają swoje antynowotworowe właściwości flawonoidom znajdującym się w pestkach, skórkach i szypułkach.
Śliwki
Bogate w witaminę A i E, potas, żelazo, magnez, wapń i fosfor. Działają kojąco na układ nerwowy i poprawiają samopoczucie.
Pigwa
Zawiera kwasy organiczne, żelazo, potas, miedź oraz karotenoidy, witaminę B1, B2 i C. Cenne źródło aminokwasów.
Bibliografia:
- Helena Ciborowska, Dietetyka: żywienie zdrowego i chorego człowieka, Warszawa 2014
- https://food-forum.pl/
- https://mamanaroslinach.pl/
- www.poradnikzdrowie.pl
- https://warzywaiowocenaszczescie.pl
- https://www.akademiadietetyki.pl/
- https://dietetycy.org.pl/grzyby/
- https://www.doz.pl/czytelnia/