Objawy stresu
Stres daje objawy fizyczne takie jak: przyspieszony rytm serca, zaburzenia trawienia, bóle głowy, bóle brzucha, drżenie rąk, szczękościsk, napięcie mięśni oraz objawy psychiczne takie jak przygnębienie i smutek albo na odwrót - skrajne podenerwowanie z czasem przekształcające się w agresję, odczucia lęku i niepokoju, depresja, kłopoty ze snem, koncentracją i pamięcią.
Długotrwale utrzymujący się stres, a więc rozchwiana na stałe równowaga psychofizyczna z czasem może doprowadzić do różnego rodzaju schorzeń psychosomatycznych takich jak: nadciśnienie tętnicze, astma, choroba wrzodowa, atopowe zapalenie skóry, wrzodziejące zapalenie jelit, nadczynność tarczycy, gościec (reumatoidalne zapalenie stawów), niektóre typy otyłości oraz alergia.
Czym jest joga?
Joga jest to aktywność ruchowa, która ma na celu wspomóc ciało i umysł. Korzenie jogi sięgają XIV wieku p.n.e. Słowo joga pochodzi z sanskryckiego języka używanego przez braminów zamieszkujących obszary Indii, które oznacza m.in. integrację, jednoczenie.
Praktyka jogi przynosi lepsze poznawanie siebie, rozumienie odczuwalnych emocji. Joga może mieć związek z duchowością, ale może dotyczyć tylko fizycznego aspektu. System hatha – jogi, czyli ten klasyczny, gdzie wykonuje się asany, czyli ćwiczenia fizyczne, będące tylko częścią jogi, opierający się i ich sekwencji przy tym zapewniając odpowiedni poziom wysiłku i relaksacją, które zapewniają zniwelowanie fizjologicznych zmian spowodowanych przez stres.
Ciało, które jest zbyt spięte przy tych ćwiczeniach ulega rozluźnieniu, a niewyćwiczone ulega wzmocnieniu. Tutaj jeszcze dochodzi pranayama, czyli ćwiczenia oddechowe, które kontrolują oddech, który pozwala skupić się i wyciszyć.
Joga a redukcja stresu
Hatha – joga od wielu lat jest postrzegana jako sposób na radzenie sobie ze stresem poprzez redukowanie i opanowywanie reakcji. Asany i pranajama pobudzają głównie układ parasympatyczny (odpowiedzialny jest za powrót organizmu do stanu fizjologicznej równowagi) i poprzez to równoważą działanie układu sympatycznego (odpowiada za mobilizację naszego organizmu i przygotowanie do poradzenia sobie w sytuacji stresowej).
Przebywanie w skupieniu w asanie, świadomy i spokojny oddech zmniejszają napięcie mięśniowe i odczuwany niepokój, a w efekcie prowadzą do większej równowagi wewnętrznej. Po stronie emocji zauważa się redukcję stresu, dystansowanie się do problemów i świadomość posiadanych zasobów, co pomaga radzić sobie w trudnych sytuacjach.
Wiadomo także, że joga może działać antydepresyjnie. Wykazano to na przykład w badaniach dotyczących uprawiania jogi Iyengara, w których ćwiczenie jogi przez 12 tygodni wraz z sesjami oddechowymi, przyczyniło się do znacznego zmniejszenia objawów depresyjnych u pacjentów z kliniczną diagnozą tej choroby.
Proces prawidłowo ćwiczonej jogi
Prawidłowo ćwiczona joga to proces, który przedstawia się następująco:
- Yamy (zalecenia moralne) i Niyamy (zalecenia duchowe)
- Asany, Mudry i Bandhy (pozycje ciała, gesty i praktyki gruczołowe)
- Pranayama (praktyki z oddechem i energią)
- Pratyahara (psychologia, ćwiczenia umysłu, medytacja)
Korzyści z praktyki jogi
Podsumowując osoby ćwiczące jogę potwierdzają liczne zmiany w funkcjonowaniu. Są nimi głównie lepsze samopoczucie, mniej dolegliwości, poprawa własnego wizerunku, wewnętrzny spokój i dystans. Efekty te jednak nie mogą się pojawić bez regularnej praktyki, dlatego ważna jest motywacja do podjęcia i kontynuowania kursu, najlepiej pod opieką doświadczonego nauczyciela.
Warto wiedzieć, że jogę mogą ćwiczyć osoby w każdym wieku, a dla tych, którzy mają istotne ograniczenia w ciele polecana jest praktyka jogi Iyengara, gdzie stosuje się szereg pomocy w postaci pasków, klocków czy wałków.
Bibliografia:
- Gawis K., i in., Motywacja i wpływ uprawiania jogi na stan zdrowia – badanie własne, 2016.
- https://bosonamacie.pl/joga-na-stres
- https://instytutpsychodietetyki.pl/
- http://www.joga-joga.pl/